Zdrowie - Kobieta

Ranny ptaszek czy nocny marek? Poznaj swój chronotyp

2020-10-26 08:04:30

Dlaczego niektórzy zaczynają swój dzień bladym świtem i mają mnóstwo energii, a inni nie są w stanie funkcjonować bez kubka kawy z rana? Ludzie od zawsze różnili się preferowaną porą snu i aktywności życiowej. Potocznie na niektóre osoby mówi się "skowronki", a na inne "sowy". Dowiedz się, skąd wynikają różnice i poznaj swój chronotyp. 

Zobacz też: Jak radzić sobie z zazdrością?

Ranne ptaszki i nocne marki

Czym jest chronotyp?

Chronotyp to słowo, które określa, kiedy dana osoba przejawia w trakcie rytmu okołodobowego skłonność do snu oraz aktywności życiowej. Na chronotyp wpływa zegar biologiczny, czyli dostosowanie funkcji życiowych człowieka do zmienności środowiska ziemskiego związanej z dniem i nocą. Rytm okołodobowy (ang. circadian rhythm) jest powiązany właśnie z nim. W trakcie jednego cyklu 24-godzinnego następuje wzrost intensywności procesów życiowych (np. temperatury ciała) w dzień oraz spadek w nocy, przy czym najniższą aktywność odnotowuje się w godzinach rannych.

Zaobserwowano, że ludzie różnią się pod względem chronotypu. Można wyróżnić dwa przeciwstawne wzory zachowania. Typ poranny, który kładzie się spać wcześnie wieczorem i budzi się wcześnie rano, osiąga maksimum swojej aktywności życiowej w ciągu dnia. Odmiennie funkcjonuje typ wieczorny, który kładzie się spać późnym wieczorem i budzi się późno w ciągu dnia, a najlepsze samopoczucie osiąga pod koniec dnia, wieczorem lub w nocy.

Zobacz też: "Nie możemy się dogadać" - nieporozumienia w komunikacji.

Geny to nie wszystko

Na chronotyp wpływa wiele czynników np. środowisko naturalne, czynniki społeczne, płeć czy wiek. Wyróżnia się, że statystycznie większe skłonności do "poranności" (ang. mornigness) będą przejawiały osoby urodzone jesienią i zimą, zamieszkujące Europę Wschodnią, Północną i Centralną, które prowadzą bardziej regularny styl życia, spowodowany np. pracą w stałych godzinach. Niewiele, ale jednak bardziej poranne będą kobiety oraz dzieci i osoby w średnim wieku.

"Wieczornością" (ang. eveningness) będą się charakteryzować mieszkańcy Europy południowej oraz urodzeni wiosną i latem. Studenci wykazują większą tendencję do wieczorności w porównaniu do swoich pracujących rówieśników. Nastolatkowie, młodzi dorośli oraz seniorzy są bardziej wieczorni niż pozostałe grupy wiekowe.

Skowronek – typ poranny

Ranne ptaszki są bardziej skore do współpracy i przejawiają większe skłonności do ugodowości. Dodatkowo, charakteryzuje je wysoki stopień wytrzymałości – łatwo się nie poddają i uparcie dążą do celu. Skowronki są wyjątkowo sumienne i pracowite. Z tego powodu, mimo że nie tak inteligentne jak sowy, ranne ptaszki będą osiągać lepsze wyniki w nauce.

Sowa – typ wieczorny

Nocne marki są otwarte na nowe doświadczenia i nie boją się wyzwań. Cechuje je ekstrawertyzm i umiejętność kreatywnego myślenia. Osoby o chronotypie wieczornym są w stanie zadawać abstrakcyjne pytania, częściej będą wykonywać twórcze zawody. Jednocześnie mają skłonność do prokrastynacji, a także działają impulsywnie. Sowy są bardziej narażone na uzależnienie od różnego rodzaju używek.

Zobacz też: Pareidolia - iluzja czy zaburzenie?

Jaki jest mój chronotyp?

Ranne ptaszki i nocne marki to przeciwstawne krańce spektrum. Możesz także mieć tylko skłonności w kierunku któregoś chronotypu albo nie być żadnym z nich. Do jednego z tych dwóch typów należy około 30-40% dorosłych ludzi. Pozostała część jest typem pośrednim (ang. intermediate type). Osoby te nie przejawiają żadnych skrajnych upodobań odnośnie pory snu i aktywności życiowej. 

MN

Źródła: psychologiawpraktyce.pl; psychologytoday.com

fot. Ketut Subiyanto z pexels.com

Słowa kluczowe: chronotype, early birds, night owls, zaburzenia snu, psychologia, biologia
Komentarze
Redakcja dlaStudenta.pl nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego.
Zobacz także
trening w domu
Trenuj - gdzie chcesz i kiedy chcesz Warszawa

W każdych warunkach, nawet domowych, można ćwiczyć tak, jak się lubi, dbać o kondycję, smukłą sylwetkę czy też rozładować stres.

5 zalet aerobiku w wodzie
Poznaj 5 zalet aerobiku w wodzie! Kraków

To doskonałe rozwiązanie dla osób z nadwagą, po przebytych urazach i operacjach oraz tych z nas, którzy chcą świetnie bawić się podczas ćwiczeń.

Ranne ptaszki i nocne marki
Ranny ptaszek czy nocny marek? Poznaj swój chronotyp

Dowiedz się, czy jesteś skowronkiem, czy sową.

Polecamy
Power nap - dlaczego warto spać w ciągu dnia?

Poznaj zalety 20-minutowej drzemki w ciągu dnia.

Podstawy medytacji
W pogoni za szczęściem - o podstawach medytacji

Chcemy osiągać coraz to większe i ambitniejsze cele, chcemy się rozwijać, by nie zostać w tyle za innymi. No właśnie tak właściwie, po co to wszystko chcemy osiągnąć?

Ostatnio dodane
trening w domu
Trenuj - gdzie chcesz i kiedy chcesz Warszawa

W każdych warunkach, nawet domowych, można ćwiczyć tak, jak się lubi, dbać o kondycję, smukłą sylwetkę czy też rozładować stres.

5 zalet aerobiku w wodzie
Poznaj 5 zalet aerobiku w wodzie! Kraków

To doskonałe rozwiązanie dla osób z nadwagą, po przebytych urazach i operacjach oraz tych z nas, którzy chcą świetnie bawić się podczas ćwiczeń.

Popularne
spalanie kalorii
Spalanie kalorii

Liczba spalonych kalorii w ciągu 1 godziny wysiłku fizycznego.

Krwawienie po stosunku
Krwawienie po stosunku

Szczęśliwa po stosunku, masz wrażenie jakbyś znajdowała się w raju. Chciałoby się krzyknąć: Chwilo trwaj! Nic nie sprowadzi cię szybciej na Ziemie, jak fakt, iż ...

72 h po...
72 h po...

Co zrobić w sytuacji, gdy odbyłaś stosunek bez zabezpieczenia i obawiasz się zajścia w niechcianą ciążę?